Anterior cruciate ligament torn | EP.1
(เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด ตอนที่ 1)
ในวงการกีฬาและการออกกำลังกายนั้น การบาดเจ็บระหว่างเกมการแข่งขันพบได้เป็นประจำ แต่การบาดเจ็บหนึ่งที่ถือว่าเป็นการบาดเจ็บรุนแรง เป็นจุดสำคัญของนักกีฬาหลายๆ คน ที่ทำให้ต้องพักการแข่งขันเป็นเวลานาน รวมทั้งยังส่งผลต่อฟอร์มการเล่นหลังจากกลับมาเล่นกีฬาอีกครั้ง
สำหรับตัวผมเองนั้น ติดตามกีฬาหลายประเภททั้งฟุตบอล บาสเกตบอล และรวมไปถึงเล่นกีฬาเองเป็นประจำ การได้เห็นนักกีฬาที่ชื่นชอบ ต้องพบการบาดเจ็บรุนแรง ล้วนเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้รู้สึกเสียใจไปกับนักกีฬาเป็นอย่างมาก
การบาดเจ็บอย่างหนึ่งที่หลายคนบอกว่า เป็นจุดตาย ของนักกีฬา นั่นก็คือ เส้นเอ็นไขว้หน้า หากเรานึกถึงการบาดเจ็บของนักกีฬา ไม่ว่าจะเป็น โรแบร์โต บาจโจ้, โรนัลโด้, รุด ฟาน นิสเตลรอย, อิบราฮิโมวิช หรือจะเป็นนักบาสเกตบอลอย่าง เดอริค โรส, แซค ลาวีน ซึ่งภาพติดตาของผมล่าสุด ก็เห็นจะเป็น NBA final 2019 Game 6 ที่ Klay Thompson ได้รับบาดเจ็บเส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาดระหว่างเกมการแข่งขัน (โดยที่เกมก่อนหน้านั้นทีมเพิ่งจะเสีย Kevin Durant จากเอ็นร้อยหวายฉีกขาด ที่เดี๋ยวเราค่อยจะมาคุยกันถึงเรื่องนี้)
วันนี้ผมก็เลยจะมาเล่าถึงความสำคัญของเส้นเอ็นไขว้หน้า ให้ฟังกันก่อนนะครับ ว่าเส้นเอ็นเส้นนี้ มีความสำคัญ อย่างไร และทำไมถึงเป็นจุดตายของนักกีฬาหลายๆ คน
Klay Thompson นักบาสเกตบอลทีม Golden State Warriors ได้รับบาดเจ็บในการแข่งขัน NBA รอบ FINAL ปี 2019
โครงสร้างของข้อเข่า
ข้อเข่าประกอบด้วย กระดูก Femur ส่วนล่าง เชื่อมต่อกับ กระดูก Tibia ส่วนบน โดยที่มีกระดูกลูกสะบ้า (Patella) เป็นข้อต่ออยู่ทางด้านหน้าเข่าจะเคลื่อนไหวในลักษณะที่ผสมผสานระหว่าง บานพับ (hinge joint) และบิดหมุน (pivot joint) ซึ่งก็เนื่องมาจากลักษณะทางกายวิภาคของกระดูกแต่ละชิ้นที่มาเชื่อมเป็นข้อต่อกัน
ความมั่นคงของข้อเข่า นอกจากในส่วนของกระดูกแล้ว ส่วนที่สำคัญที่ให้ความมั่นคงกับข้อเข่าก็คือ เส้นเอ็น (Ligament) ที่ประกอบอยู่ภายในและภายนอกข้อเข่า รวมไปถึงกล้ามเนื้อที่อยู่รอบๆ ข้อเข่า
![Anterior cruciate ligament torn (เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด) 55e4590fbb99b59f125e555c689fb480 280x280 - Anterior cruciate ligament torn (เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด)](data:image/svg+xml,%3Csvg%20viewBox%3D%220%200%20280%20280%22%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%3E%3C%2Fsvg%3E)
![Anterior cruciate ligament torn (เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด) 03190623993078b4d04669bd22ec6466 - Anterior cruciate ligament torn (เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด)](data:image/svg+xml,%3Csvg%20viewBox%3D%220%200%20300%20377%22%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%3E%3C%2Fsvg%3E)
เส้นเอ็นไขว้หน้า (Anterior cruciate ligament; ACL)
เป็นเส้นเอ็นสำคัญที่อยู่ภายในหัวเข่า โดยมีตำแหน่งและลักษณะการวางตัวในแนวกึ่งเฉียง ดังในรูปประกอบ
หน้าที่หลักของเส้นเอ็นไขว้หน้า คือ เป็นเส้นเอ็นที่ป้องกันไม่ให้กระดูก Tibia เลื่อนมาทางด้านหน้า (Anterior translation) และหน้าที่รองคือ ป้องกันการบิดหมุนของข้อเข่า และความมั่นคงในแนวข้าง (Rotation and valgus/varus stress)
ซึ่งหน้าที่ดังกล่าวนี้ จะมีส่วนของหมอนรองกระดูก (Meniscus) และลักษณะทางกายภาพของกระดูกข้อเข่า ที่ทำหน้าที่เสริมช่วยกับเส้นเอ็นไขว้หน้าด้วย
![Anterior cruciate ligament torn (เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด) main qimg 58f15d89cf712828c6d113100220416b - Anterior cruciate ligament torn (เส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด)](data:image/svg+xml,%3Csvg%20viewBox%3D%220%200%20602%20417%22%20xmlns%3D%22http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%22%3E%3C%2Fsvg%3E)
จะเห็นได้ว่า เส้นเอ็นไขว้หน้า มีความสำคัญกับความมั่นคงของเข่าเป็นอย่างมาก ส่งผลกระทบโดยตรงกับนักกีฬาที่ได้รับบาดเจ็บ ซึ่งนักกีฬาจะต้องเจอกับภาวะเข่าหลวม หรือเข่าไม่มั่นคง ทำให้ไม่สามารถกลับไปเล่นกีฬาในระดับสูงได้ โดยเฉพาะลักษณะกีฬาที่ต้องใช้ความคล่องตัวในการเคลื่อนไหว มีการเคลื่อนที่บิดหมุนตำแหน่งอย่างรวดเร็ว เช่น ฟุตบอล บาสเกตบอล ฯลฯ
และในการรักษาและฟื้นฟู ก็ใช้ระยะเวลานาน ทำให้ทุกครั้งที่เราได้ยินข่าวนักกีฬาบาดเจ็บเส้นเอ็นไขว้หน้าฉีกขาด ก็เท่ากับการปิดฤดูกาลของนักกีฬาคนนั้นไปโดยปริยาย
ในตอนหน้าผมจะมาเล่าถึงอาการบาดเจ็บเส้นเอ็นไขว้หน้า โดยจะมีส่วนของประสบการณ์บาดเจ็บโดยตรงของผมเองมาประกอบด้วยครับ
Reference Pictures